Koelingstherapie voor pasgeborenen
ZWOLLE - Een wondermiddel is de koelingsbehandeling niet. "We kunnen de primaire schade, ontstaan door het zuurstofgebrek bij de geboorte niet herstellen. Het enige wat we met de koelingstherapie kunnen doen is erger voorkomen", legt neonatoloog Irma van Straaten uit. In het Zwolse ziekenhuis wordt de nieuwe therapie sinds oktober toegepast.
Drie pasgeborenen met ernstig zuurstofgebrek hebben de behandeling inmiddels ondergaan. Zo snel mogelijk na de geboorte wordt het kindje, waarvan doorgaans de hartslag en ademhaling al met forse middelen op gang is geholpen, met het hele lichaam in een wikkel gelegd. "Wat we doen is de temperatuur in de hersenen verlagen door het hele lichaam te onderkoelen door de baby in een wikkel te leggen waar koud water door heen stroomt" , geeft neonatoloog Susanne Mulder aan. "Hierin moet het kind minimaal 72 uur aaneengesloten blijven liggen. De lichaamstemperatuur wordt verlaagd tot 33,5 graden Celsius."
Op de kinderafdeling laten Mulder en Van Straaten zien hoe een pasgeboren baby in Zwolle wordt opgevangen. Veel van de baby's worden opgehaald uit een van de ziekenhuizen in de wijde regio. Eenmaal op de Neonatale Intensive Care Unit (NICU) komt het kindje aan verschillende buisjes en slangetjes te liggen, waaronder de beademing, hartmonitor én de koelinstallatie.
Intensief
De koelingstherapie is een zeer intensieve vorm van behandeling. Mulder: " In de eerste uren na de koelfase maar ook in de opwarmingsfase is er continu een verpleegkundige bij het kind. Datzelfde geldt eigenlijk ook voor de behandelend arts."
Het is van belang dat het kind binnen zes uur na de geboorte in de koelingswikkel wordt gelegd. "Daarna heeft het koelen geen zin meer", geeft Van Straaten aan. Ze legt de werking van het koelen uit aan de hand van een ander voorbeeld. "Als je door je knie gaat, weet iedereen dat koelen een zwelling kan voorkomen. Daarmee verdwijnt niet het aanvankelijke probleem, maar ontstaat er ook niet meer schade als gevolg van een zwelling."
Jarenlang zijn in het buitenland studies uitgevoerd naar de koelingstherapie. "Begin dit jaar waren er zoveel resultaten bekend dat duidelijk werd dat koelingstherapie een gunstig effect heeft", haalt Mulder in herinnering. Daarop hebben alle NICU's in Nederland in juni van dit jaar besloten de koelingstherapie toe te passen. Het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht begon er als eerste mee, kort daarop gevolgd door het Zwolse ziekenhuis.
Hersenschade
Binnen drie maanden tijd was de benodigde apparatuur aangeschaft, waren alle honderd personeelsleden van de afdeling getraind en waren er protocollen geschreven. De resultaten uit de wetenschappelijke (buitenlandse) studies zijn veelbelovend. Van Straaten: "Als we kijken naar de groep kinderen met ernstig zuurstofgebrek, houdt normaal gesproken zestig procent daar restschade of afwijkingen aan over. Door de koelingstherapie daalt dit percentage tot veertig. Dat betekent dat twintig procent er nu goed vanaf komt, terwijl anders sprake zou zijn geweest van schade. De nieuwe therapie is een wezenlijke stap in de goede richting."
Voor de betreffende kersverse ouders, die van het ene op het andere moment in een achtbaan van emoties zijn terechtgekomen, betekent de nieuwe therapie een klein sprankje hoop. "Voorheen konden we voor deze groep kinderen weinig meer doen dan het verlichten van de pijn, het ondersteunen van de ademhaling en hartslag en het bestrijden van stuipen. Nu kunnen we tenminste een behandeling bieden", zegt Mulder.
Bijwerkingen
Zoals dat vaker geldt, is de koelingstherapie niet geheel zonder bijwerkingen. "Bij een lagere lichaamstemperatuur wordt de hartslag trager. Dit kan wanneer de lichaamstemperatuur te laag wordt leiden tot hartritmestoornissen" , legt Mulder uit. Koelen tot 33,5 graden Celsius is veilig gebleken. Ook bij het opwarmen van het lichaam is voortdurende waakzaamheid geboden. Dat gebeurt met 0,2 graden per half uur. Snellere opwarming is vanwege de kans op een shocktoestand niet verantwoord.
Niettemin merken Mulder en Van Straaten dat voor de betrokken ouders, wier roze wolk spoorslags is veranderd in een ouderlijke nachtmerrie, de hoop het belangrijkste is. " Voor deze ouders telt vooral dat we alles wat binnen onze macht ligt doen om hun kind te helpen. Het is niet zo dat zij zonder deze koelingstherapie een gezonde blakende baby hebben. Dat is voor hun niet het alternatief."
Bron:de Stentor
